🔷 RATIO & PROPORTION Group D

 

🔷 RATIO & PROPORTION – ALL QUESTION TYPES (WITH QUESTIONS)

1️⃣ Simple Ratio Question

Q1. 300 અને 450 નો ratio શોધો.  30:45  or 2:3
Q2. 45:60 ને simplest form માં લખો. 3:4

---

2️⃣ Ratio + Total Given

Q3. A:B = 3:5, કુલ રકમ ₹640 છે. A નો ભાગ કેટલો?  240
Q4. બે સંખ્યાનો ratio 7:9 છે. જો કુલ 128 છે તો મોટી સંખ્યા શોધો.  72

---

3️⃣ Ratio Comparison

Q5. 4:5 અને 16:20 માં કયો ratio મોટો છે?  both are same.
Q6. 9:12 અને 3:4 સરખા છે કે નહીં?  sarkha che.

---

4️⃣ Change in Ratio (Addition)

Q7. A:B = 2:3. જો A માં 10 ઉમેર્યા પછી ratio 1:2 થાય, તો A ની મૂળ કિંમત શોધો.  
Q8. B માં 15 ઉમેર્યા પછી ratio 4:5 થાય છે. A:B ની original value શું? Wrong Que.

---

5️⃣ Change in Ratio (Subtraction)

Q9. A:B = 5:7. જો B માંથી 14 ઘટાડ્યા પછી ratio 1:1 થાય, તો A ની value શોધો.

---

6️⃣ Proportion (a:b = c:d)

Q10. 4:6 = x:15, x શોધો. 10
Q11. 7:x = 21:15, x કેટલું? 5 

---

7️⃣ Income / Profit Sharing Ratio

Q12. A અને B નો profit ratio 5:7 છે. કુલ profit ₹4800 છે. B નો profit કેટલો? 2800
Q13. ત્રણ વ્યક્તિઓ 2:3:5 ના ratio માં profit વહેંચે છે. કુલ ₹1000 છે.200: 300:500

---

8️⃣ Mixture Ratio (Milk–Water)

Q14. Milk:Water = 3:2. કુલ mixture 25 લિટર છે. Milk કેટલું? 15
Q15. Milk:Water = 5:1. 12 લિટર mixture માં water કેટલું? 2

---

9️⃣ Alloy / Metal Ratio

Q16. Alloy માં Copper:Zinc = 7:3. કુલ વજન 20 kg છે. Copper કેટલું? 14

---

10️⃣ Ratio + Difference Given

Q17. બે સંખ્યાનો ratio 4:7 છે અને difference 15 છે. મોટી સંખ્યા શોધો. 

---

🔷 AGE PROBLEMS – ALL QUESTION TYPES (WITH QUESTIONS)

1️⃣ Present Age Ratio

Q18. A:B = 3:5. જો A = 24 વર્ષ છે, તો B ની ઉંમર? 40
Q19. બે ભાઈઓની ઉંમરનો ratio 4:7 છે. નાની ઉંમર 16 છે. 16 : 28  

---

2️⃣ Age Difference Constant 

Q20. A, B કરતાં 6 વર્ષ મોટો છે. જો B = 18, A કેટલી?  24
Q21. બે લોકોની ઉંમરનો difference 10 વર્ષ છે.  

---

3️⃣ Sum of Ages 

Q22. બે વ્યક્તિઓની ઉંમરનો સરવાળો 60 છે અને ratio 2:3 છે. મોટી ઉંમર શોધો.       36

---

4️⃣ After x Years

Q23. 5 વર્ષ પછી A:B = 2:3. Present age ratio શોધો.   wrong que.
Q24. 10 વર્ષ પછી father:son = 3:1. 

---

5️⃣ Before x Years 

Q25. 8 વર્ષ પહેલા A:B = 4:5. Present age ratio શું?

---

6️⃣ Father–Son / Mother–Daughter

Q26. પિતાની ઉંમર પુત્રથી 4 ગણી છે. પુત્ર = 10.     40
Q27. 10 વર્ષ પછી પિતા:પુત્ર = 5:2.         

---

7️⃣ Multiple of Age

Q28. A ની ઉંમર B ની 3 ગણી છે. B = 12.    36

---

8️⃣ Past + Future Combined

Q29. 6 વર્ષ પહેલા A:B = 3:5 અને 4 વર્ષ પછી 5:7. A ની present age શોધો.   

---

9️⃣ Ratio + Sum + After Years

Q30. Present ratio 4:5 છે અને 5 વર્ષ પછી sum = 70.

---

10️⃣ Three Persons Age

Q31. A:B:C = 2:3:4 અને કુલ ઉંમર 54 છે.

૧. Coins (સિક્કા) વાળા દાખલા

રેલ્વેનો આ ફેવરિટ ટોપિક છે.

• પ્રશ્ન કેવો હોય?: "એક થેલીમાં ₹1, 50 પૈસા અને 25 પૈસાના સિક્કા 5:6:8 ના રેશિયોમાં છે. જો કુલ રકમ ₹420 હોય, તો 50 પૈસાના સિક્કા કેટલા?"

• કેવી રીતે કરવું?: સિક્કાના રેશિયોને તેની કિંમત સાથે ગુણીને "Value Ratio" બનાવવો પડે.

૨. Mean, Third & Fourth Proportional

આમાંથી એક નાનો પ્રશ્ન 1 માર્કમાં પૂછાઈ શકે છે.

• Mean Proportional (મધ્ય પ્રમાણપદ): $\sqrt{a \times b}$

• Third Proportional (તૃતીય પ્રમાણપદ): $\frac{b^2}{a}$

• Fourth Proportional (ચતુર્થ પ્રમાણપદ): $\frac{b \times c}{a}$

૩. "A:B" અને "B:C" ને ભેગા કરવા (Merging Ratio)

તમારા લિસ્ટમાં આ મિસિંગ છે, જે પાયાની વસ્તુ છે.

• પ્રશ્ન: જો A:B = 2:3 અને B:C = 4:5 હોય, તો A:B:C શોધો.

• ટ્રિક: "Z" મેથડ અથવા ખાલી જગ્યા પૂરવાની મેથડ (Neighbour method).

---

Age Problems માટે એક ખાસ ચેતવણી:

તમારા લિસ્ટમાં Q29 (Past + Future combined) જેવો દાખલો છે, તે સૌથી અઘરો માનવામાં આવે છે. જો તમે એ સોલ્વ કરી શકતા હોવ, તો તમને આ ટોપિકમાં કોઈ નહીં રોકી શકે.

એક પ્રો-ટિપ:

Age ના દાખલામાં હંમેશા યાદ રાખવું કે બે વ્યક્તિની ઉંમરનો તફાવત (Difference) જિંદગીભર સરખો રહે છે. જો આજે હું મારા ભાઈ કરતા 5 વર્ષ મોટો હોવ, તો 50 વર્ષ પછી પણ 5 વર્ષ જ મોટો રહીશ. આ લોજિકથી ઘણા અઘરા દાખલા ઓપ્શન પરથી સોલ્વ થઈ જશે.