🇮🇳 બંધારણનો ઇતિહાસ

(Government of India Act, 1935 & Constituent Assembly)

ભાગ – 1️⃣

📜 Government of India Act, 1935

🔹 આ કાયદો કેમ લાવવામાં આવ્યો?

ભારત પર બ્રિટિશ શાસન હતું
ભારતીયો self-government માંગતા હતા
બ્રિટિશ સરકારે control રાખવા માટે આ કાયદો લાવ્યો

📌 આ ભારતનો છેલ્લો અને સૌથી મોટો બ્રિટિશ કાયદો હતો

🔹 Government of India Act, 1935 ની મુખ્ય વિશેષતાઓ

1️⃣ ફેડરલ વ્યવસ્થા (Federal System)

કેન્દ્ર + રાજ્ય
શક્તિઓનું વહેંચાણ:
- Federal List
- Provincial List
- Concurrent List

📌 આ system આજે પણ Indian Constitution માં છે

2️⃣ પ્રાંતીય સ્વાયત્તતા (Provincial Autonomy)

રાજ્ય સરકારોને વધારે અધિકાર
બ્રિટિશ Governor નો દખલ થોડો ઓછો

📌 રાજ્ય સરકારની વિચારધારા અહીંથી આવી

3️⃣ દ્વિસદન વ્યવસ્થા (Bicameral Legislature)

કેટલીક પ્રાંતોમાં:
- Legislative Assembly
- Legislative Council

📌 રાજ્યસભા – વિધાનપરિષદ નો concept અહીંથી

4️⃣ Governor-General ની શક્તિ

ખૂબ જ શક્તિશાળી
Emergency powers
Veto powers

📌 અસલ power હજી પણ બ્રિટિશ પાસે

5️⃣ Reserve Bank of India (RBI)

RBI ની સ્થાપના માટે જોગવાઈ

📌 RBI = 1935 Act ની ભેટ

🔴 1935 Act ની ખામીઓ

ભારતને સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતા નહોતી
Governor-General અને Governors બહુ શક્તિશાળી
ભારતીયોની સત્તા સીમિત

🧠 Exam માટે યાદ રાખજો (1935 Act)

✔ ભારતીય બંધારણનો સૌથી મોટો આધાર
✔ Federal system + lists
✔ Provincial autonomy
✔ RBI provision

ભાગ – 2️⃣

🏛️ Constituent Assembly of India

🔹 Constituent Assembly શું છે?

👉 ભારતનું બંધારણ બનાવનાર સભા

🔹 રચના (Formation)

વર્ષ: 1946
Cabinet Mission Plan હેઠળ રચના
કુલ સભ્યો: 389

પ્રકાર	સંખ્યા
બ્રિટિશ પ્રાંતો	292
રજવાડાં	93
Chief Commissioner areas	4

🔹 પ્રથમ બેઠક

તારીખ: 9 ડિસેમ્બર 1946
અધ્યક્ષ: Dr. Sachchidanand Sinha

🔹 કાયમી અધ્યક્ષ

Dr. Rajendra Prasad

🔹 મહત્વના પદાધિકારીઓ

પદ	વ્યક્તિ
Chairman, Drafting Committee	Dr. B. R. Ambedkar
Constitutional Advisor	B. N. Rau
President of Constituent Assembly	Dr. Rajendra Prasad

🔹 મહત્વની સમિતિઓ (Very Important)

સમિતિ	અધ્યક્ષ
Drafting Committee, (પ્રારૂપ સમિતિ , મુસદ્દા સમિતિ, ખરડા સમિતિ)	Dr. B. R. Ambedkar
Union Powers Committee	Jawaharlal Nehru
Fundamental Rights Committee	Sardar Vallabhbhai Patel

📌 Drafting Committee સૌથી મહત્વપૂર્ણ

🔹 બંધારણ બનાવવાની પ્રક્રિયા

કુલ બેઠકો: 11 sessions
સમય: 2 વર્ષ 11 મહિના 18 દિવસ
Article: 395
Schedules: 8 (શરૂઆતમાં)

🔹 ભારતીય બંધારણ ક્યારે લાગુ પડ્યું?

અપનાવ્યું: 26 નવેમ્બર 1949
લાગુ પડ્યું: 26 જાન્યુઆરી 1950

📌 26 જાન્યુઆરી = Republic Day (1929 Declaration of Purna Swaraj)

🎯 Exam-Oriented Comparison

મુદ્દો	1935 Act	Constituent Assembly
સ્વરૂપ	બ્રિટિશ કાયદો	ભારતીય સભા
હેતુ	Control	Self-rule
Federal system	✔️	Adopt + Improve
Fundamental Rights	❌	✔️

🧠 100% Exam Ready Key Points

✔ 1935 Act = Backbone of Constitution
✔ RBI provision = 1935 Act
✔ Constituent Assembly = 1946
✔ Drafting Committee Chairman = Ambedkar
✔ Constitution adopted = 26 Nov 1949
✔ Constitution enforced = 26 Jan 1950

🏁 Final Conclusion (MOST IMPORTANT)

👉 Government of India Act, 1935 = Framework
👉 Constituent Assembly = Soul of Indian Constitution

જો તમે આ એક lesson બરાબર યાદ રાખશો,
➡️ RRB NTPC માં આ topic પરથી આવતા 100% પ્રશ્ન solve થઈ જશે 💯

🔥 બંધારણનો ઇતિહાસ – One-liner Questions (RRB NTPC)

🟢 ભાગ – 1️⃣ : Government of India Act, 1935

🔹 Basic Understanding

1️⃣ Government of India Act, 1935 કોને લાવ્યો?
👉 બ્રિટિશ સરકારે

2️⃣ 1935 નો કાયદો કેમ લાવવામાં આવ્યો?
👉 ભારતીયોની self-government માંગને control કરવા

3️⃣ Government of India Act, 1935 ભારતનો કેવો બ્રિટિશ કાયદો હતો?
👉 છેલ્લો અને સૌથી મોટો

4️⃣ શું 1935 Act એ ભારતને સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતા આપી?
👉 નહીં

🔹 Federal System

5️⃣ Federal system કઈ Act માંથી આવ્યો?
👉 Government of India Act, 1935

6️⃣ Federal system નો અર્થ શું?
👉 કેન્દ્ર + રાજ્ય

7️⃣ શક્તિઓના વહેંચાણ માટે કેટલી યાદીઓ (Lists) હતી?
👉 3

8️⃣ 1935 Act માં આવેલી Lists કઈ કઈ હતી?
👉 Federal, Provincial, Concurrent

9️⃣ આજના બંધારણમાં Lists system ક્યાંથી આવ્યો?
👉 1935 Act

🔹 Provincial Autonomy

🔟 Provincial Autonomy નો અર્થ શું?
👉 રાજ્યોને વધારે સત્તા

1️⃣1️⃣ Provincial Autonomy કઈ Act દ્વારા મળી?
👉 1935 Act

1️⃣2️⃣ 1935 Act પછી Governor નો દખલ કેવો થયો?
👉 થોડો ઓછો

1️⃣3️⃣ રાજ્ય સરકારનો concept ક્યાંથી આવ્યો?
👉 1935 Act

🔹 Bicameral Legislature

1️⃣4️⃣ Bicameral Legislature નો અર્થ શું?
👉 બે ગૃહની વ્યવસ્થા

1️⃣5️⃣ 1935 Act માં કયા ગૃહોની જોગવાઈ હતી?
👉 Legislative Assembly + Legislative Council

1️⃣6️⃣ રાજ્યસભા / વિધાનપરિષદ નો concept ક્યાંથી આવ્યો?
👉 1935 Act

🔹 Governor-General Powers

1️⃣7️⃣ 1935 Act માં સૌથી શક્તિશાળી અધિકારી કોણ હતો?
👉 Governor-General

1️⃣8️⃣ Governor-General પાસે કઈ ખાસ શક્તિ હતી?
👉 Emergency powers

1️⃣9️⃣ Veto power કોને હતી?
👉 Governor-General

2️⃣0️⃣ અસલ સત્તા કોના હાથમાં હતી?
👉 બ્રિટિશ સરકાર

🔹 Reserve Bank of India

2️⃣1️⃣ RBI ની જોગવાઈ કઈ Act માં હતી?
👉 Government of India Act, 1935

2️⃣2️⃣ RBI કઈ Act ની ભેટ કહેવાય છે?
👉 1935 Act

🔹 Defects / Limitations

2️⃣3️⃣ 1935 Act ની સૌથી મોટી ખામી શું હતી?
👉 સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતા નહોતી

2️⃣4️⃣ Governors અને Governor-General કેવા હતા?
👉 બહુ શક્તિશાળી

2️⃣5️⃣ ભારતીયોની સત્તા કેવી હતી?
👉 સીમિત

🧠 Exam Gold (1935 Act)

2️⃣6️⃣ ભારતીય બંધારણનો backbone કયો કાયદો છે?
👉 Government of India Act, 1935

2️⃣7️⃣ Federal system + Lists system ક્યાંથી આવ્યું?
👉 1935 Act

2️⃣8️⃣ Provincial Autonomy નો આધાર કયો?
👉 1935 Act

🟢 ભાગ – 2️⃣ : Constituent Assembly of India

🔹 Basic Concept

2️⃣9️⃣ ભારતીય બંધારણ બનાવનાર સભા કઈ?
👉 Constituent Assembly

3️⃣0️⃣ Constituent Assembly નો હેતુ શું હતો?
👉 બંધારણ બનાવવો

🔹 Formation

3️⃣1️⃣ Constituent Assembly ક્યારે રચાઈ?
👉 1946

3️⃣2️⃣ Constituent Assembly કઈ યોજના હેઠળ બની?
👉 Cabinet Mission Plan

3️⃣3️⃣ Constituent Assembly ના કુલ સભ્યો કેટલા હતા?
👉 389

🔹 Members Distribution

3️⃣4️⃣ બ્રિટિશ પ્રાંતોમાંથી કેટલા સભ્યો હતા?
👉 292

3️⃣5️⃣ રજવાડાંમાંથી કેટલા સભ્યો હતા?
👉 93

3️⃣6️⃣ Chief Commissioner areasમાંથી કેટલા સભ્યો?
👉 4

🔹 First Session

3️⃣7️⃣ Constituent Assembly ની પ્રથમ બેઠક ક્યારે મળી?
👉 9 ડિસેમ્બર 1946

3️⃣8️⃣ પ્રથમ બેઠકના અધ્યક્ષ કોણ હતા?
👉 Dr. Sachchidanand Sinha

🔹 Permanent President

3️⃣9️⃣ Constituent Assembly ના કાયમી અધ્યક્ષ કોણ હતા?
👉 Dr. Rajendra Prasad

🔹 Important Personalities

4️⃣0️⃣ Drafting Committee ના Chairman કોણ હતા?
👉 Dr. B. R. Ambedkar

4️⃣1️⃣ Constitutional Advisor કોણ હતા?
👉 B. N. Rau

4️⃣2️⃣ Constituent Assembly ના President કોણ હતા?
👉 Dr. Rajendra Prasad

🔹 Important Committees

4️⃣3️⃣ સૌથી મહત્વપૂર્ણ સમિતિ કઈ હતી?
👉 Drafting Committee

4️⃣4️⃣ Union Powers Committee ના અધ્યક્ષ કોણ હતા?
👉 Jawaharlal Nehru

4️⃣5️⃣ Fundamental Rights Committee ના અધ્યક્ષ કોણ હતા?
👉 Sardar Vallabhbhai Patel

🔹 Constitution Making Process

4️⃣6️⃣ Constituent Assembly ના કુલ sessions કેટલા હતા?
👉 11

4️⃣7️⃣ બંધારણ બનાવવા કેટલો સમય લાગ્યો?
👉 2 વર્ષ 11 મહિના 18 દિવસ

4️⃣8️⃣ શરૂઆતમાં Articles કેટલા હતા?
👉 395

4️⃣9️⃣ શરૂઆતમાં Schedules કેટલા હતા?
👉 8

🔹 Adoption & Enforcement

5️⃣0️⃣ ભારતીય બંધારણ ક્યારે અપનાવાયું?
👉 26 નવેમ્બર 1949

5️⃣1️⃣ ભારતીય બંધારણ ક્યારે લાગુ પડ્યું?
👉 26 જાન્યુઆરી 1950

5️⃣2️⃣ 26 જાન્યુઆરી કયો દિવસ છે?
👉 Republic Day

5️⃣3️⃣ 26 જાન્યુઆરી 1929 શા માટે મહત્વપૂર્ણ?
👉 Purna Swaraj Declaration

🟢 Comparison Based Questions

5️⃣4️⃣ 1935 Act નો સ્વરૂપ શું હતું?
👉 બ્રિટિશ કાયદો

5️⃣5️⃣ Constituent Assembly નો સ્વરૂપ શું હતું?
👉 ભારતીય સભા

5️⃣6️⃣ 1935 Act નો હેતુ શું હતો?
👉 Control

5️⃣7️⃣ Constituent Assembly નો હેતુ શું હતો?
👉 Self-rule

5️⃣8️⃣ Fundamental Rights કયા માં હતા?
👉 Constituent Assembly

🧠 Ultra Exam Gold Lines

5️⃣9️⃣ 1935 Act = Framework of Constitution
6️⃣0️⃣ Constituent Assembly = Soul of Constitution

✍️ Final One-Line Revision (RRB NTPC Killer)

6️⃣1️⃣ Government of India Act, 1935 એ ભારતીય બંધારણનો ઢાંચો આપ્યો જ્યારે Constituent Assembly એ ભારતીય સ્વતંત્રતા અને લોકશાહી આત્મા સાથે બંધારણ રચ્યું.

Wednesday, December 31, 2025

RRB NTPC બંધારણનો ઇતિહાસ