📌 RRB Group D – Percentage માં આવનારા Question Types
1️⃣ Basic Percentage Calculation
“x નો y% કેટલો?”
Example:
80 નો 25% = ?
👉 (80 × 25) / 100 = 20
🔑 Tip:
-
10%, 20%, 25%, 50% → direct mental math આવડવું જોઈએ
2️⃣ Percentage Increase / Decrease
“કિંમત / વસ્તી / પગારમાં x% વધારો કે ઘટાડો”
Example:
100 માં 20% વધારો → ?
👉 100 × (1 + 20/100) = 120
Decrease:
100 માં 20% ઘટાડો → 80
🔑 Formula:
-
Increase → × (1 + p/100)
-
Decrease → × (1 − p/100)
3️⃣ Successive Increase / Decrease
“પહેલા x% અને પછી y%”
Example:
20% વધારો પછી 10% ઘટાડો → Net % ?
👉 Formula:
Net % = x − y − (xy / 100)
= 20 − 10 − 2 = 8% decrease
⚠️ RRB નું favourite trap question 😈
4️⃣ Percentage vs Fraction Conversion
“25% એટલે કેટલું?”
| Percentage | Fraction |
|---|---|
| 25% | 1/4 |
| 20% | 1/5 |
| 50% | 1/2 |
| 12.5% | 1/8 |
| 75% | 3/4 |
🔑 Time-saving questions માટે must!
5️⃣ Find the Original Value
“x% વધારો પછી value y થઈ, original કેટલું?”
Example:
20% વધારો પછી value 120 છે → Original = ?
👉 120 × (100 / 120) = 100
6️⃣ Percentage Comparison
“A, B કરતાં કેટલા % વધુ/ઓછા?”
Example:
A = 120, B = 100
A B કરતા કેટલા % વધુ?
👉 (20 / 100) × 100 = 20%
⚠️ Base value સાચી લેવી બહુ જરૂરી
7️⃣ Percentage Word Problems
આ topics પર આવે છે:
-
Population
-
Salary
-
Profit–Loss
-
Marks
-
Discount
Example:
એક વિદ્યાર્થી 40% માર્ક્સ મેળવે છે અને 60 માર્ક્સથી નાપાસ થાય છે.
Pass marks = 50%
👉 Total marks = ?
(Direct % logic)
૧. Election (ચૂંટણી) આધારિત પ્રશ્નો
આમાં બે ઉમેદવાર હોય છે. એકને કુલ મતના અમુક ટકા મળે અને તે બીજા કરતા અમુક મતોથી જીતી જાય.
Logics: કુલ મત = 100%. જો વિજેતાને 60% મળે, તો હારનારને 40% મળ્યા હોય. તફાવત (20%) = જીતનું અંતર.
૨. Consumption & Expenditure (વપરાશ અને ખર્ચ)
"જો ખાંડના ભાવમાં 20% વધારો થાય, તો ગૃહિણીએ વપરાશમાં કેટલા ટકા ઘટાડો કરવો જોઈએ જેથી ખર્ચ વધે નહીં?"
Direct Shortcut: $\frac{r}{100 + r} \times 100$ (વધારો હોય ત્યારે) અથવા $\frac{r}{100 - r} \times 100$ (ઘટાડો હોય ત્યારે).
તમારા લિસ્ટમાં સુધારો/પ્રો ટિપ:
Point 4 (Fraction Table): આ ટેબલ હજુ થોડું વધારી દેજો. રેલ્વેમાં $33.33\% = 1/3$ અને $16.66\% = 1/6$ વાળા દાખલા વારંવાર પૂછાય છે. આ યાદ હશે તો ગણતરી સેકન્ડોમાં પતી જશે.
Venn Diagram based Percentage: "30% ચા પીવે છે, 40% કોફી પીવે છે અને 10% બંને પીવે છે" - આ પ્રકારના દાખલા Venn Diagram થી શીખી લેજો, જે તમારા રીઝનિંગમાં પણ કામ લાગશે.
MATHS – PERCENTAGE (COMPLETE QUESTION BANK)
🔹 A. BASIC PERCENTAGE
-
50 નો 20% કેટલો? 10
-
200 નો 15% શોધો. 30
-
80 નો 12.5% કેટલો? 10
🔹 B. PERCENTAGE → FRACTION / DECIMAL
-
25% ને fraction માં બદલો.25/100
-
0.4 ને percentage માં બદલો. 40%
-
12.5% ને decimal માં બદલો. 12.5/100 = 0.125
🔹 C. FRACTION / DECIMAL → PERCENTAGE
-
3/5 કેટલા ટકા? 3/5*100 = 60
-
0.75 કેટલા ટકા? 75%
-
1/8 ને percentage માં બદલો. 1/8*100 = 12.5%
🔹 D. INCREASE IN PERCENTAGE
-
કોઈ સંખ્યા 20% વધે તો નવી સંખ્યા કેટલી થશે? (મૂળ = 250) 250+250%20% = 300
-
500 માં 10% વધારો થયો. નવી કિંમત કેટલી? 550
🔹 E. DECREASE IN PERCENTAGE
-
₹800 માં 25% ઘટાડો થયો. નવી કિંમત કેટલી? 600
-
1000 માંથી 15% ઘટાડો થાય તો કેટલું રહેશે? 850
🔹 F. PERCENTAGE CHANGE (INCREASE / DECREASE)
-
40 થી 50 થાય તો કેટલા % નો વધારો? 25%
-
200 થી 160 થાય તો કેટલા % નો ઘટાડો? 20%
🔹 G. SUCCESSIVE PERCENTAGE CHANGE (RRB FAV)
-
કોઈ વસ્તુમાં પહેલા 10% વધારો અને પછી 10% ઘટાડો થાય. Net % change કેટલો? -1%
-
પહેલા 20% ઘટાડો અને પછી 10% વધારો થાય. -12%
🔹 H. MARKS / STUDENT BASED
-
કોઈ વિદ્યાર્થીએ 400 માંથી 320 marks મેળવ્યા. Percentage કેટલો? 80%
-
Passing marks 35% છે. કુલ marks 600 છે. Passing marks કેટલા? 210
🔹 I. PROFIT–LOSS LINKED WITH PERCENTAGE
-
CP = ₹500, profit = 20%. SP કેટલો? 600
-
SP = ₹880, loss = 12%. CP કેટલો? 1000
🔹 J. DISCOUNT BASED PERCENTAGE
-
MP = ₹1000, discount = 20%. SP કેટલો? 800
-
MP = ₹800, successive discount 10% અને 5%. Final SP?
🔹 K. PERCENTAGE + RATIO
-
કોઈ રકમમાં A ને 30% અને B ને 70% મળે છે. Ratio A:B શોધો. 3:7
-
કોઈ સંખ્યાનો 40% = 120. આખી સંખ્યા શોધો. 300
🔹 L. POPULATION / VALUE CHANGE
-
કોઈ શહેરની વસ્તી 10% વધે તો 1 વર્ષ પછી કેટલી થશે? (Present = 50,000) 55000
-
મશીનની કિંમત દર વર્ષે 20% ઘટે છે. 1 વર્ષ પછી કિંમત કેટલી? (₹40,000) 32000
🔹 M. SALARY / EXPENDITURE
-
કોઈ વ્યક્તિની salary ₹20,000 છે. 15% વધારો થાય તો નવી salary કેટલી? 15000
-
ખર્ચમાં 25% વધારો થાય તો નવા ખર્ચ કેટલા? (Old = ₹8000) 10000
🔹 N. COMPARISON TYPE
-
A ની salary B કરતાં 20% વધુ છે. B = ₹10,000. A = ? 12000
-
A ની marks B કરતાં 25% ઓછા છે. B = 400. A = ? 300
🔹 O. MIXED WORD PROBLEMS (RRB LEVEL)
-
એક વિદ્યાર્થીની marks 20% વધે તો 60 marks વધે છે. મૂળ marks કેટલા? 50
-
કોઈ સંખ્યા 30% વધીને 260 થાય છે. મૂળ સંખ્યા કેટલી? 200
🔹 P. FINAL MIXED RRB TRAP
-
કોઈ વસ્તુની કિંમત પહેલા 10% વધે અને પછી 20% ઘટે. Net % change? - 12%
-
75% of x = 300, x = ? 400
૧. Election Based Problems (ચૂંટણી આધારિત દાખલા)
રેલવે આ પ્રકારના પ્રશ્નો અવારનવાર પૂછે છે.
પ્રશ્ન: એક ચૂંટણીમાં બે ઉમેદવાર હતા. વિજેતાને કુલ મતના ૬૦% મળ્યા અને તે ૧૦૦૦ મતોથી જીત્યો. તો કુલ મતો કેટલા? 3000
ટ્રિક: વિજેતા ૬૦%, હારનાર ૪૦%. તફાવત ૨૦% = ૧૦૦૦ મતો.
૨. Venn Diagram Based (પરીક્ષાના વિષયો)
તમારા લિસ્ટમાં 'Marks' છે પણ 'બે વિષય' વાળા દાખલા નથી.
પ્રશ્ન: ૪૦% વિદ્યાર્થી ગણિતમાં નાપાસ થયા, ૩૦% અંગ્રેજીમાં અને ૧૦% બંનેમાં. તો કુલ કેટલા ટકા પાસ થયા? 40%
૩. Consumption & Price (વપરાશ અને કિંમત)
આ રેલવેનો સૌથી ફેવરિટ "ટ્રેપ" પ્રશ્ન છે.
પ્રશ્ન: ખાંડની કિંમતમાં ૨૦% વધારો થાય, તો વપરાશમાં કેટલા ટકા ઘટાડો કરવો જોઈએ જેથી ખર્ચ સમાન રહે? 16.67%
ટ્રિક: $\frac{r}{100+r} \times 100$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરવો.
પરીક્ષામાં સમય બચાવવા માટેની 'Pro-Tips':
Fraction Table (મોઢે યાદ રાખવું): ગણતરી ઝડપી કરવા માટે આ ટેબલ રફ શીટ પર લખી લેવું અથવા યાદ રાખવું:
$1/2 = 50\%$
$1/4 = 25\%$
$1/5 = 20\%$
$1/8 = 12.5\%$
$1/3 = 33.33\%$
Successive Change (AB Formula):
તમારા પોઈન્ટ G અને P માટે આ જાદુઈ સૂત્ર વાપરવું:
$$\text{Net Change} = a + b + \frac{ab}{100}$$(વધારો હોય તો $+$, ઘટાડો હોય તો $-$ લેવું).
No comments:
Post a Comment