RRB NTPC માટે બંધારણના સ્ત્રોત (Sources of Indian Constitution)

 

RRB NTPC માટે બંધારણના સ્ત્રોત (Sources of Indian Constitution)

👉 Gujarati medium – Full & Final notes
👉 આ એક જ વખત વાંચશો = 100% topic cover
👉 Polity માંથી RRB NTPC (CBT-1 + CBT-2) માટે જેટલું જોઈએ એટલું જ

---

🇮🇳 ભારતીય બંધારણ શું છે? (1-Line Definition)

ભારતીય બંધારણ =
દેશ ચલાવવા માટેના મૂળ કાયદા + અધિકારો + સરકારની રચના.

---

🔹 “બંધારણના સ્ત્રોત” એટલે શું?

Sources of Constitution એટલે —
👉 ભારતે પોતાનું બંધારણ બનાવતી વખતે કયા-કયા દેશો / કાયદાઓ / વ્યવસ્થાઓમાંથી વિચારો લીધા.

📌 Exam માં પ્રશ્ન આવેઃ

“કયો Article / Concept કયા દેશમાંથી લેવાયો છે?”

---

🌍 ભારતના બંધારણના મુખ્ય સ્ત્રોત (MOST IMPORTANT)

---

🇬🇧 1️⃣ બ્રિટન (UK) – સૌથી મોટો સ્ત્રોત

🇬🇧 બ્રિટન પાસેથી લેવાયેલ બાબતો:

• સંસદીય પ્રણાલી (સંસદીય પ્રણાલી)

• દ્વિ-ગૃહ (રાજ્ય સભ્ય + વિધાનસભા)

• લખે છે - writes

• બંધારણીય સંમેલનો

• સિંગલ સિટિઝનશિપ

• વક્તા - Speacker

• કેબિનેટ સિસ્ટમ

• કાયદાનું શાસન (કાયદાનું શાસન)

• 📌 Trick  👉 “PM–કેબિનેટ–સંસદ = UK

---

🇺🇸 2️⃣ અમેરિકા (USA)

🇺🇸 USA પાસેથી લેવાયેલ બાબતો:

• મૂળભૂત અધિકારો (મૂળભૂત અધિકારો)

• ન્યાયિક સમીક્ષા

• ન્યાયપાલિકાની સ્વતંત્રતા

• રાષ્ટ્રપતિનો મહાભિયોગ

• ન્યાયાધીશોને દૂર કરવા

• પ્રસ્તાવના (વિચાર)

📌 Trick:
👉 “Rights + Courts = USA”

---

🇨🇦 3️⃣ કેનેડા (Canada)

🇨🇦 Canada પાસેથી લેવાયેલ બાબતો:

• સંઘીય વ્યવસ્થા (Federal)

• મજબૂત કેન્દ્ર

• શેષ સત્તા કેન્દ્ર

• કેન્દ્ર દ્વારા રાજ્યપાલોની નિમણૂક

📌 Trick:
👉 “Federal + Centre Strong = Canada”

---

🇮🇪 4️⃣ આયરલેન્ડ (Ireland)

🇮🇪 Ireland પાસેથી:

• રાજ્ય નીતિના નિર્દેશક સિદ્ધાંતો (DPSP)

• રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી પદ્ધતિ

• રાજ્યસભામાં નામાંકન

📌 Trick:
👉 “DPSP = Ireland” (MOST ASKED)

---

🇦🇺 5️⃣ ઓસ્ટ્રેલિયા (Australia)

🇦🇺 Australia પાસેથી:

• સમવર્તી યાદી(Concurrent List)

• વેપાર અને વાણિજ્યની સ્વતંત્રતા

• સંસદની સંયુક્ત બેઠક

📌 Trick:
👉 “Concurrent List = Australia”

---

🇩🇪 6️⃣ જર્મની (Weimar Constitution)

🇩🇪 Germany પાસેથી:

• Emergency Provisions

• Suspension of Fundamental Rights during Emergency

📌 Trick:
👉 “Emergency = Germany”

---

🇫🇷 7️⃣ ફ્રાન્સ (France)

🇫🇷 France પાસેથી:

• Liberty - સ્વતંત્રતા

• Equality - સમાનતા

• Fraternity - બંધુત્વ

📌 Trick:
👉 “Preamble values = France”

---

🇷🇺 8️⃣ રશિયા / USSR

🇷🇺 USSR પાસેથી:

• Fundamental Duties

• Socialist ideals - સમાજવાદી આદર્શો

• Justice – Social, Economic - ન્યાય - સામાજિક, આર્થિક

📌 Trick:
👉 “Duties = Russia”

---

🇯🇵 9️⃣ જાપાન (Japan)

🇯🇵 Japan પાસેથી:

• Procedure established by Law

📌 Trick:
👉 “Procedure by Law = Japan”

---

🇿🇦 🔟 દક્ષિણ આફ્રિકા (South Africa)

🇿🇦 South Africa પાસેથી:

• Amendment Procedure

• Election of Rajya Sabha members

📌 Trick:
👉 “Amendment = South Africa”

---

📊 ONE-LOOK MEMORY TABLE (Exam Ready)

Concept	Country
Parliamentary System	UK
Fundamental Rights	USA
DPSP	Ireland
Concurrent List	Australia
Emergency	Germany
Duties	Russia
Amendment	South Africa
Federal System	Canada

---

🧠 RRB NTPC Exam Focus (IMPORTANT)

• CBT-1 → 2–3 પ્રશ્ન

• CBT-2 → 3–4 પ્રશ્ન

• Questions direct + factual હોય છે

• Statement type, Match the following

---

❌ Common Mistakes (Avoid)

❌ DPSP → USA (Wrong)
❌ Duties → Japan (Wrong)
❌ Emergency → UK (Wrong)

---

✅ FINAL REVISION (1 Minute)

• Rights = USA

• DPSP = Ireland

• Duties = Russia

• Parliament = UK

• Emergency = Germany

• Concurrent = Australia

---

🎯 FINAL CONFIRMATION

👉 આ notes = RRB NTPC માટે “Sources of Indian Constitution” 100% COMPLETE
👉 હવે બીજે ક્યાંય વાંચવાની જરૂર નથી