RRB NTPC - બંધારણની ભાષા

 

બંધારણની ભાષા

(Language of the Indian Constitution)

---

🔷 “બંધારણની ભાષા” એટલે શું?

👉 ભારતીય બંધારણ કઈ ભાષામાં લખાયું છે
👉 કઈ ભાષા અધિકૃત (Official) છે
👉 કાયદા, સંસદ, અદાલતોમાં કઈ ભાષા વપરાય છે

📌 Exam માં પૂછાય:

• Official language કઈ?

• Article number

• Hindi vs English

• 15 years rule

---

1️⃣ ભારતીય બંધારણ કઈ ભાષામાં લખાયું?

✔ મૂળ બંધારણ અંગ્રેજી ભાષામાં લખાયું

📌 Reason:

• તે સમયે કાયદાકીય ભાષા અંગ્રેજી હતી

• આખા દેશમાં સમજી શકાય એવી common language

---

2️⃣ અધિકૃત ભાષા (Official Language of the Union)

👉 હિન્દી (દેવનાગરી લિપિ)

📌 Article 343 અનુસાર:

• સંઘની અધિકૃત ભાષા = હિન્દી

• લિપિ = દેવનાગરી

• અંકો = આંતરરાષ્ટ્રીય (Indian numerals)

✔ Very important exam point

---

3️⃣ અંગ્રેજી ભાષાનું સ્થાન

• બંધારણ લાગુ થયું: 26 જાન્યુઆરી 1950

• શરૂઆતમાં નક્કી થયું:

  • 15 વર્ષ સુધી

  • હિન્દી + અંગ્રેજી બંને વપરાશે

📌 એટલે:

• 1950 → 1965 સુધી dual language

---

4️⃣ 15 વર્ષ પછી શું થયું?

👉 1965 પછી પણ:

• અંગ્રેજી ચાલુ રાખવામાં આવી

📌 Language Acts કારણે:

• Official Languages Act, 1963

• 1967 Amendment

✔ આજે પણ:

• હિન્દી + અંગ્રેજી બંને અધિકૃત રીતે વપરાય છે

---

5️⃣ સંસદ અને અદાલતોમાં ભાષા

🏛️ સંસદ (Parliament)

• હિન્દી

• અંગ્રેજી

• સભ્યોને માતૃભાષામાં બોલવાની મંજૂરી (permission સાથે)

---

⚖️ સુપ્રીમ કોર્ટ અને હાઈકોર્ટ

• મુખ્ય ભાષા = અંગ્રેજી

📌 High Court:

• રાજ્યપાલની મંજૂરીથી

• હિન્દી અથવા રાજ્ય ભાષા શક્ય

---

6️⃣ રાજ્યની અધિકૃત ભાષા

• દરેક રાજ્ય પોતાની ભાષા પસંદ કરી શકે

• Gujarati, Marathi, Tamil, etc.

📌 Article 345

---

7️⃣ બંધારણની અનુસૂચિ અને ભાષા

🔹 8મી અનુસૂચિ (8th Schedule)

• ભારતીય બંધારણમાં માન્ય ભાષાઓ

• હાલમાં = 22 ભાષાઓ

📌 Gujarati પણ તેમાં સામેલ ✔️

---

🧠 Exam Ready One-Liners (Gold)

✔ બંધારણ અંગ્રેજીમાં લખાયેલું

✔ સંઘની સત્તાવાર ભાષા = હિન્દી

✔ લિપિ = દેવનાગરી

✔ અંગ્રેજી ૧૯૬૫ પછી પણ ચાલુ રહે છે

✔ કલમ ૩૪૩ → સત્તાવાર ભાષા

✔ ૮મી અનુસૂચિ → ભાષાઓની યાદી (૨૨)

---

⚠️ Common Trap Questions

❌ India has only Hindi as official language → Wrong
❌ English was removed after 1965 → Wrong
✔ Hindi + English both used → Correct

---

🎯 RRB NTPC Exam Focus

• Article 343

• Hindi vs English

• 15 years provision

• 8th Schedule languages

➡️ 1 question almost sure

---

🏁 Final Conclusion

👉 બંધારણની ભાષા = Governance ની communication system
👉 Hindi = Official language
👉 English = Practical working language

➡️ RRB NTPC માટે આ topic COMPLETE 💯