RRB NTPC - બંધારણની રચના

 

🇮🇳 બંધારણની રચના

(Structure of the Indian Constitution – Normal Numbers)

---

🔷 “બંધારણની રચના” એટલે શું?

👉 ભારતીય બંધારણ કેવી રીતે ગોઠવાયેલું છે
👉 કેટલા Articles, Parts, Schedules છે
👉 કયો વિષય કયા Part માં આવે છે

📌 RRB NTPC માં:

• part–topic matching

• number-based facts

• direct one-liner

આવે છે.

---

1️⃣ બંધારણના મૂળ આંકડા (Basic Numbers)

• શરૂઆતમાં Articles: 395

• હાલ Articles: 450+

• શરૂઆતમાં Parts: 22

• હાલ Parts: 25

• શરૂઆતમાં Schedules: 8

• હાલ Schedules: 12

---

2️⃣ ભારતીય બંધારણના PARTS (Normal Numbering)

Part 1 – Union & its Territory

• ભારતના રાજ્યો

• કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો

• સરહદો

---

Part 2 – Citizenship

• નાગરિકતા મેળવવી

• નાગરિકતા ગુમાવવી

---

Part 3 – Fundamental Rights ⭐⭐⭐

• Article 12 થી 35

• 6 મૂળભૂત અધિકારો
  📌 Exam favourite

---

Part 4 – Directive Principles of State Policy (DPSP)

• રાજ્યની માર્ગદર્શક સિદ્ધાંતો

• સમાજ કલ્યાણ

---

Part 4A – Fundamental Duties

• Article 51A

• 11 મૂળભૂત ફરજો
  📌 42nd Amendment

---

Part 5 – Union Government

• President

• Vice President

• Prime Minister

• Parliament

• Supreme Court

---

Part 6 – State Government

• Governor

• Chief Minister

• State Legislature

• High Court

---

Part 7 – ❌ Removed

• 7th Amendment દ્વારા દૂર કરાયો
  📌 Trap question

---

Part 8 – Union Territories

• UT administration

---

Part 9 – Panchayati Raj

• ગ્રામ પંચાયત

• 73rd Amendment

---

Part 9A – Municipalities

• નગરપાલિકા

• 74th Amendment

---

Part 10 – Scheduled & Tribal Areas

• SC / ST વિસ્તારો

---

Part 11 – Centre–State Relations

• કાયદાકીય

• વહીવટી

• આર્થિક સંબંધ

---

Part 12 – Finance, Property & Contracts

• કર

• આવક

• સરકારી ખર્ચ

---

Part 13 – Trade, Commerce & Intercourse

• રાજ્ય વચ્ચે વેપાર

---

Part 14 – Services

• All India Services

• Public Service Commission

---

Part 14A – Tribunals

• Administrative Tribunals
  📌 42nd Amendment

---

Part 15 – Elections

• Election Commission

• ચૂંટણી પ્રક્રિયા

---

Part 16 – SC / ST / OBC સંબંધિત જોગવાઈ

• પ્રતિનિધિત્વ

• આરક્ષણ

---

Part 17 – Official Language

• હિન્દી

• ભાષા નીતિ

---

Part 18 – Emergency ⭐⭐⭐

• National Emergency

• President’s Rule

• Financial Emergency
  📌 Very Important

---

Part 19 – Miscellaneous

• વિવિધ જોગવાઈઓ

---

Part 20 – Amendment of Constitution

• બંધારણ સુધારાની પ્રક્રિયા

---

Part 21 – Temporary & Special Provisions

• Special States

• Article 370 (historical context)

---

Part 22 – Short Title, Commencement

• બંધારણનું નામ

• લાગુ થવાની તારીખ

---

3️⃣ Schedules (Normal & Clear Table) - અનુસૂચિઓ

Schedule	વિષય
1	States & UTs
2	President, Governor salary
3	Oaths
4	Rajya Sabha seats
5	Scheduled Areas
6	Tribal Areas
7	Union / State / Concurrent List
8	Official Languages
9	Land Reforms
10	Anti-defection
11	Panchayat Powers
12	Municipality Powers

---

🎯 Exam Ready Ultra-Important Points

✔ Longest written Constitution
✔ Parts = 25
✔ Schedules = 12
✔ Fundamental Rights = Part 3
✔ DPSP = Part 4
✔ Fundamental Duties = Part 4A
✔ Emergency = Part 18
✔ Part 7 removed

---

🏁 Final Conclusion

👉 બંધારણની રચના = Indian Constitution નો Skeleton
👉 Part numbers + topic mapping clear
➡️ RRB NTPC માટે આ topic COMPLETE